შეუზღუდავი შეზღუდეს

დეკემბერი 28, 2009 at 9:15 AM 12 comments

ნინო ახალაძე

2009 წლის პირველი ნოემბერი… სცენა პირველი: ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი… კედელზე გაკრული ნიშანი _ “მოწევა აკრძალულია”… ამ ნიშნის ქვეშ ლექტორი ეწევა…
2009 წლის პირველი დეკემბერი… სცენა მეორე: იგივე უნივერსიტეტი… უკვე ნაცნობი ნიშანი… ისევ ლექტორი-სიგარეტით ხელში… იღებს პირველ გაფრთხილებას – ჯარიმას 15 ლარის ოდენობით. კიდევ ორი ასეთი გაფრთხილება და მას სამსახურიდან გაათავისუფლებენ.


სწორედ 2009 წლის ნოემბრიდან ამოქმედდა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში “მოწევის აკრძალვის მარეგულირებელი წესები”. წესების მესამე მუხლი გულისხმობს უნივერსიტეტის პერსონალის კონტროლს და 15-, 35- და 75-ლარიანი ჯარიმების შემდეგ მასთან შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტას. ხოლო მეოთხე მუხლის მიხედვით, სტუდენტს, რომელიც სამი გაფრთხილების (5, 10, და 50 ლარის ოდენობით) შემდეგ დაარღვევს წესებს, უწყდება სტუდენტის სტატუსი. ამ ყველაფერზე “კონტროლის განხორციელება ევალება ფაკულტეტებს”. შეზღუდვებთან დაკავშირებით უკმაყოფილებას გამოთქვამენ სტუდენტები. თაკო, მესამე კურსი: “არ არის გამოყოფილი მოსაწევი ადგილები. ამითი მაიძულებენ, რომ ქუჩაში გავიდე და იქ მოვწიო. ჩემი აზრით, ეს უსამართლობაა”. უნივერსიტეტის სოციალურ და პოლიტიკურ მეცნიერებათა ფაკულტეტის დეკანი, ნოდარ ბელქანია აღნიშნავს, რომ ამ საკითხმა იმედნად დიდი მნიშვნელობა შეიძინა, რომ ის განათლების სამინისტროს საბჭოებზე ბევრ სხვა მწვავე პრობლემასთან ერთად განიხილება. სწორედ ამიტომ ექცევა დიდი ყურადღება ამ წესების მკაცრად დაცვას.
2003 წლის 6 ივნისს მიღებული კანონი საქართველოში თამბაქოს მოწევის შესახებ, ითვალისწინებს: ”სკოლამდელი აღზრდის, სასწავლო და სამედიცინო დაწესებულებებში თამბაქოს აკრძალვას”. თუმცა, კანონის მეოთხე მუხლში, ასევე, აღნიშნულია, რომ ზემოხსენებული ”ობიექტების ხელმძღვანელები ვალდებულნი არიან გამოყონ თამბაქოს მოწევისთვის სპეციალური ადგილები”. ამ პუნქტით გათვალისწინებული დადგენილება არ სრულდება თბილისის უმაღლეს სასწავლებლებში. მეტიც, ბევრ უნივერსიტეტში თამბაქოსთან დაკავშირებული აკრძალვები საერთოდ არ მოქმედებს.
2008 წლის 20 დეკემბერს საქართველოს პარლამენტმა ცვლილებები შეიტანა “თამბაქოს შესახებ” საქართველოს კანონში. ერთერთი ცვლილების თანახმად, ქვეყნის ტერიტორიაზე მოქმედ ბარებსა და რესტორნებში ადგილების, მინიმუმ, 50% უნდა ეთმობოდეს არამწეველებს. თბილისის მასშტაბით ჩატარებულმა დაკვირვებამ ცხადყო, რომ კანონის აღნიშნული მუხლი, ძირითადად, არ მუშაობს. მაგალითად, რესტორან “ნიკალაში” მოწევა არ იზღუდება და, ამასთანავე, არამწეველებისთვის გამოყოფილი სპეციალური ზონებიც არ არსებობს. იქ კი, სადაც მოწევის ამკრძალავი ნიშნებია, მხოლოდ პერიოდულად ამოწმებენ სრულდება თუ არა ეს პირობა. რესტორან “ბარაქას” თანამშრომელი, თეა აღნიშნავს: ”გარდა იმისა, რომ ჩვენთან არის ეს ნიშანი, გვაქვს შესაბამისი სერთიფიკატიც… რაც შეეხება შემოწმებას, ხანდახან მოდიან და ამოწმებენ, მაგრამ ეს არ არის ხშირი”.
კანონში 2008 წელს შეტანილი მორიგი ცვლილების მიხედვით: “თამბაქოს ნაწარმის რეალიზაციის ადგილებში უნდა განთავსდეს სამისნისტროს მიერ დამტკიცებული სამედიცინო გაფრთხილება და თამბაქოზე უარის თქმის მსურველთათვის საკონტაქტო ტელეფონი კონსულტაციის მისაღებად, აგრეთვე, ინფორმაცია იმის შესახებ, რომ არასრულწლოვნებზე თამბაქოს გაყიდვა აკრძალულია. ასეთი სამედიცინო გაფრთხილება უნდა განთავსდეს არანაკლებ A4 ფორმატზე”. დღესდღეობით, საქართველოში, ამ კანონის შემსრულებელი მაღაზია პრაქტიკულად არ არსებობს. ხოლო, რაც შეეხება, ერთერთ ქვეპუნქტს, რომ “თამბაქოს პროდუქციის რეალიზაცია აკრძალულია სიგარეტის ერთეული ღერებით, ერთეული შეფუთვით (კოლოფით) თუ მასში 20 ღერ სიგარეტზე ნაკლებია”, აღმოჩნდა, რომ თამბაქოს რეალიზაციის ადგილებში საერთოდ არ სმენიათ მსგავსი კანონის არსებობის შესახებ. გამყიდველ, მანანას თქმით: ”8 წელია ამ მაღაზიაში ვმუშაობ და ცალობითაც ვყიდი სიგარეტს ისე, რომ ჯერ არავინ მომდავებია, კანონს არღვევო”.


“თამბაქოს შესახებ” კანონის თანახმად, აკრძალულია თამბაქოს მიყიდვა არასრულწლოვანი პირებისთვის. “რეალიზატორს უფელბა აქვს თამბაქოს მყიდველი პირის არასრულწლოვნებაში ეჭვის შეტანის შემთხვევაში მოითხოვოს სრულსწლოვნობის დამადასტურებელი დოკუმენტი”. იმის გასარკვევად, იცავენ თუ არა ამ კანონს თამბაქოს რეალიზატორები, ჩავატარეთ ექსპერიმენტი: თბილისის ერთერთ მაღაზიაში სიგარეტის შესაძენად შევუშვით 13 წლის ნიკუშა. რამდენიმე წუთში ის სიგარეტის კოლოფით დაბრუნდა. მისი თქმით: “გამყიდველს არაფერი არ უკითხავს: არც ასაკი და არც პირადობის მოწმობა”. ექსპერიმენტის შედეგი ნათელია…

კანონი საქართველოში თამბაქოს კონტროლის შესახებ, მასში შესული  შესწორებებით, ძალაში 2009 წლის პირველი იანვრიდან შევიდა… ახლა დეკემბერია… შესაძლოა, საზოგადოებისთვის კანონის მიღებიდან ერთი წელი ძალიან მცირე პერიოდია მის გასათავისებლად. განსაკუთრებით, თუ გავითვალისწინებთ, რომ ათწლეულების მანძილზე ამ საკითხს მკაცრად არავინ აკონტროლებდა. თუმცა, უმაღლეს სასწავლო დაწესებულებებში გატარებული “მოწევის ამკრძალავი” წარმატებული რეფორმა გვაძლევს საფუძველს გვქონდეს იმედი, რომ მომავალი თაობა უფრო კანონმორჩილი იქნება და მომავალში საქართველოს ყველა მოქალაქე დაემორჩილება მოწევის ერთობ შეუზღუდავი ჩვევის ერთობ შემზღუდველ კანონს”.

Advertisements

Entry filed under: სოციალური, Uncategorized.

ანაზღაურებული წარჩინება საფეხბურთო იუმორი

12 Comments Add your own

  • 1. niiiin  |  იანვარი 4, 2010, 8:42 PM

    namdvilad sachiroa aikrdzalos sazogadoebrivi tavsheyris adgilebshi moceva. irgveva kanoni da ziandeba aramcevelebis janmrtelobac!!! yvelgan unda arsebobdes gayopili mcevelta da aramcevelta adgilebi! garda amisa, minda gamovexmauro statiashi moyvanil magalits leqtortan dakavshirebit. chemi azrit universitetis teritoriaze leqtorebi saertod ar unda eceodnen.

    პასუხი
  • 2. sofo  |  იანვარი 5, 2010, 8:34 PM

    dzaian aktualuri sakitxia da martla drouli iko am temaze dacera. tan sainteresod aris gadmocemuli, dzalian momcons statiis struktura.

    პასუხი
  • 3. tamta  |  იანვარი 7, 2010, 5:18 PM

    chemi azriT, mwevelebs garkveuli shezgudvebi marTlac unda dauwesdeT. yvelas namdviald ar siamovnebs sigareTis boli da is specipikuri suni, rac mas aqvs…
    kargi sTaTiaa, akTualuri da sainTereso!!!

    პასუხი
  • 4. iako  |  იანვარი 7, 2010, 5:46 PM

    Chemi aAzrit, yvelgan gamoyopili unda iqnas adgili mwevltatvis da aramweveltatvis…. me piradaad dzalian gamixardeboda,imitom rom yvelaze dzaliaaan misi specipikuri suni ar msiamovnebs…
    statia dzaliaan sainteresoda dawerili…. :):)

    პასუხი
  • 5. qeti  |  იანვარი 7, 2010, 5:47 PM

    namdvilad aqtualuri temaa javaxishvilshi… kargia rom amis shesaxeb arsebobs kanoni, magram vfiqrob, rom statiashi dzalian bevrjer iyo gamoyenebuli kanonebi. tema dzalian aqtualuri da sainteresoa.

    პასუხი
  • 6. gurami  |  იანვარი 7, 2010, 5:52 PM

    me shezgudvebi didad ar mesiamovneba mag sakitxtan dakavshirebit…magram vtvli rom sachiroa 🙂

    პასუხი
  • 7. giagia  |  იანვარი 7, 2010, 5:54 PM

    kargi statiaaa

    პასუხი
  • 8. vano  |  იანვარი 7, 2010, 6:50 PM

    moweva sasizgrobaaa. boli tu evasebat buxarshi sheyon tavebi. dzalian kargia. momewona,

    პასუხი
  • 9. Niniko  |  იანვარი 10, 2010, 3:46 PM

    ar shemidzlia ar gamowxato chemi aghfrtowaneba statiiit…ra tqma unda dzalian aqtualuri da sachirboroto sakitxia..dzalian momecona… ara marto shinaarsobriwad, aramed twiton statiis agebulebac..bravo!

    პასუხი
  • 10. Tako  |  იანვარი 12, 2010, 9:24 PM

    arachveulebrivi statiaa! rodesme xo unda sheigmos xalxma ro moceva mavnebelia da KLAVS!
    NO SMOOKING!

    პასუხი
  • 11. gio  |  იანვარი 12, 2010, 9:32 PM

    namdviLad aqtuaLuri temaa da mitumetes tbiLisshi,sadac aramarto zrdasruLebi aramed mozardebic ecevian sigarets. rac sheexeba akrdzaLvebs aris Cafeebi sadac gamoyofiLia mceveLebistvis caLke kutxe,magram uketesi iqneba tu es aramarto cafeebshi iqneba gamokvetiLi,aseve sachiroa namdviLad universitetebshi da yveLa dacesebuLebashi,radgan bevrs vinc ar eceva namdviLad ar siamovnebs sigaretis gamonaboLqvi. MadLobt nino eset aqtuaLur Temas rom sheexet,dzaLian kargi statiaa.

    პასუხი
  • 12. megi  |  იანვარი 15, 2010, 1:17 PM

    არ შეიძლება ასე, ადრე თუ არამწეველები ვიჩაგრებოდით (საჭირო ოთახს დაკარგული ჰქონდა თავდაპირველი ფუნქცია), ახლა მწეველები იჩაგრებიან. გარეთ რომ გადიან მოსაწევად, იქ კიდევ ვიღაც მოხუცი ქალი ჩამოივლის და აბა რომ დაინახავს გოგო ქუჩაში სიგარეტს ეწევაო შფოთავს. ჩემს მეგობარს არ მოუწონა საქციელი.

    პასუხი

კომენტარის დატოვება

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / შეცვლა )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / შეცვლა )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / შეცვლა )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / შეცვლა )

Connecting to %s

Trackback this post  |  Subscribe to the comments via RSS Feed


კატეგორიები

Flickr Photos


%d bloggers like this: